پایگاه اطلاع رسانی امام جمعه فاروج

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا نُودِی لِلصَّلَاةِ مِن یَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِکْرِ اللَّهِ بیان مسائل مذهبی و درج خطبه های نماز جمعه وفعالیت های امام جمعه فاروج

چرا برای قبور امامان ضریح می سازیم
ساعت ۱٢:٥٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٩/۱۱  کلمات کلیدی:

چرا برای قبور امامان ضریح می سازیم

ساختن گنبد و ضریح گران قیمت از طلا و نقره به منظور گرایش به دنیا و یا دنیا پرستی و تشویق مردم به زر اندوزی نیست، بلکه مسلمانان با این کار می خواهند به امام خود احترام بگذارند و مقام و منزلت آن بزرگان را در انظار عمومی به رخ جهانیان بکشانند.

قرآن مجید تعظیم شعائر الهی را نشانة تقوای قلوب می داند و می فرماید: " تعظیم شعائر الهی ، نشانة تقوای دلها است".( حج ، 32) 

بدیهی است که منظور از شعائر، نشانه های وجود خدا نیست، زیرا همة عالم نشانة وجود او است، بلکه مقصود، نشانه های دین او است. از این رو مفسران آن را به نشانه های دین خدا تفسیر کرده اند.( مجمع البیان، ج 4، ص 83)

در این صورت انبیا و اولیای الهی از بزرگ ترین نشانه های دین الهی هستند و یکی از راه های بزگداشت آن ها، حفظ آثار و قبور آنان و صیانت از فرسودگی و نابودی است.خداوند در آیة دیگر قرآن مجید می فرماید: "این نور الهی در خانه هایی است که خدا اذن داده است که رفعت یابد".( نور، 36) مقصود از رفعت، رفعت ظاهری و معنوی را شامل می شود و مراد از رفعت ظاهری، تعمیر و آبادی خانة انبیا و اولیای الهی است.

قرآن مجید می فرماید: "و رفعنا لک ذکرک؛ آوازة تو را در جهان بلند کردیم".( انشراح ، 4) مسلمانان به پیروی از قرآن با تعمیر و تزئین مرقد ائمه اطهار در صدد بالا بردن نام و نشان و آوازة ایشان هستند و از این طریق عشق و علاقة خود را نشان می دهند. از این رو در طول تاریخ هیچ عالمی با این کار نه تنها مخالفتی نکرده، بلکه به طور مستقیم و غیر مستقیم از آن حمایت کرده اند.


چند روایت در مورد ساخت بارگاه و ضریح از پیامبر(ص) و امامان(ع) 

در پاسخ به پرسش شما آیه ای از قرآن و تفسیر آن و روایتی نورانی را تقدیم می کنیم : 

وَکَذلِکَ أَعْثَرْنا عَلَیْهِمْ لِیَعْلَمُوا أَنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَ أَنَّ السَّاعَةَ لا رَیْبَ فِیها إِذْ یَتَنازَعُونَ بَیْنَهُمْ أَمْرَهُمْ فَقالُوا ابْنُوا عَلَیْهِمْ بُنْیاناً رَبُّهُمْ أَعْلَمُ بِهِمْ قالَ الَّذِینَ غَلَبُوا عَلى‏ أَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَیْهِمْ مَسْجِداً ( کهف- 21)

و این چنین مردم را متوجه حال آنها کردیم تا بدانند وعده (رستاخیز) خداوند حق است و در پایان جهان و قیام قیامت شکى نیست، در آن هنگام که میان خود در این باره نزاع مى‏کردند: گروهى مى‏گفتند بنائى بر آن بسازید (تا براى همیشه از نظر پنهان شوند و از آنها سخن نگوئید که) پروردگارشان از وضع آنها آگاهتر است (ولى آنها که از رازشان آگاهى یافتند و آن را دلیلى بر رستاخیز دیدند) گفتند ما مسجدى در کنار (مدفن) آنها مى‏سازیم (تا خاطره آنها فراموش نشود) . 

ظاهر تعبیر قرآن این است که اصحاب کهف سرانجام بدرود حیات گفتند و به خاک سپرده شدند، و کلمه علیهم شاهد این مدعا است، سپس علاقه‏مندان به آنها تصمیم گرفتند معبدى در کنار آرامگاه آنان بسازند، قرآن این موضوع را در آیات فوق با لحن موافقى آورده است و این نشان مى‏دهد که ساختن معبد به احترام قبور بزرگان دین نه تنها حرام نیست- آن چنان که وهابی ها مى‏پندارند- بلکه کار خوب و شایسته‏اى است.

اصولا بناهاى یادبود که خاطره افراد برجسته و با شخصیت را زنده مى‏دارد همیشه در میان مردم جهان بوده و هست، و یک نوع قدردانى از گذشتگان، و تشویق براى آیندگان در آن کار نهفته است، اسلام نه تنها از این کار نهى نکرده بلکه آن را مجاز شمرده است.

وجود این گونه بناها یک سند تاریخى بر وجود این شخصیت ها و برنامه و تاریخشان است، به همین دلیل پیامبران و شخصیت هایى که قبر آنها متروک مانده تاریخ آنها نیز مورد تردید و استفهام قرار گرفته است.

این نیز واضح است که این گونه بناها کمترین منافاتى با مسئله توحید و اختصاص پرستش به اللَّه ندارد، زیرا احترام، مطلبى است، و عبادت و پرستش مطلبى دیگر.

( تفسیر نمونه، ج‏12، ص: 389 )

أَتَیْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ ع وَ قُلْتُ لَهُ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ مَا لِمَنْ زَارَ قَبْرَهُ یَعْنِی أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ ع وَ عَمَرَ تُرْبَتَهُ قَالَ یَا أَبَا عَامِرٍ حَدَّثَنِی أَبِی عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ ع عَنْ عَلِیٍّ ع أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص قَالَ لَهُ وَ اللَّهِ لَتُقْتَلَنَّ بِأَرْضِ الْعِرَاقِ وَ تُدْفَنُ بِهَا قُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لِمَنْ زَارَ قُبُورَنَا وَ عَمَرَهَا وَ تَعَاهَدَهَا فَقَالَ لِی یَا أَبَا الْحَسَنِ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى جَعَلَ قَبْرَکَ وَ قَبْرَ وُلْدِکَ بِقَاعاً مِنْ بِقَاعِ الْجَنَّةِ وَ عَرْصَةً مِنْ عَرَصَاتِهَا وَ إِنَّ اللَّهَ جَعَلَ قُلُوبَ نُجَبَاءَ مِنْ خَلْقِهِ وَ صَفْوَةٍ مِنْ عِبَادِهِ تَحِنُّ إِلَیْکُمْ وَ تَحْتَمِلُ الْمَذَلَّةَ وَ الْأَذَى فَیَعْمُرُونَ قُبُورَکُمْ وَ یُکْثِرُونَ زِیَارَتَهَا تَقَرُّباً مِنْهُمْ إِلَى اللَّهِ وَ مَوَدَّةً مِنْهم لِرَسُولِهِ أُولَئِکَ یَا عَلِیُّ الْمَخْصُوصُونَ بِشَفَاعَتِی الْوَارِدُونَ حَوْضِی وَ هُمْ زُوَّارِی غَداً فِی الْجَنَّةِ یَا عَلِیُّ مَنْ عَمَرَ قُبُورَکُمْ وَ تَعَاهَدَهَا فَکَأَنَّمَا أَعَانَ سُلَیْمَانَ بْنَ دَاوُدَ عَلَى بِنَاءِ بَیْتِ الْمَقْدِسِ وَ مَنْ زَارَ قُبُورَکُمْ عَدَلَ ذَلِکَ ثَوَابَ سَبْعِینَ حَجَّةً بَعْدَ حَجَّةِ الْإِسْلَامِ وَ خَرَجَ مِنْ ذُنُوبِهِ حَتَّى یَرْجِعَ مِنْ زِیَارَتِکُمْ کَیَوْمَ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ فَأَبْشِرْ وَ بَشِّرْ أَوْلِیَاءَکَ وَ مُحِبِّیکَ مِنَ النَّعِیمِ وَ قُرَّةِ الْعَیْنِ بِمَا لَا عَیْنٌ رَأَتْ وَ لَا أُذُنٌ سَمِعَتْ وَ لَا خَطَرَ عَلَى قَلْبِ بَشَرٍ وَ لَکِنَّ حُثَالَةً مِنَ النَّاسِ یُعَیِّرُونَ زُوَّارَ قُبُورِکُمْ کَمَا تغیر [تُعَیَّرُ] الزَّانِیَةُ بِزِنَائِهَا أُولَئِکَ شِرَارُ أُمَّتِی لَا أَنَالَهُمُ اللَّهُ شَفَاعَتِی وَ لَا یَرِدُونَ حَوْضِی : راوی از حضرت صادق –ع- می پرسد ؟ ای فرزند رسول خدا ! کسی که قبر امیر المومنین –ع- را زیارت کند و قبر او را آباد و تعمیر کند چه پاداش و ثوابی دارد ؟ حضرت صادق –ع- در پاسخ از جدش رسول خدا –ص- نقل می کند که خطاب به امیر المومنین –ع- فرمود : به خدا قسم تو در سرزمین عراق کشته خواهی شد و در آن جا مدفون می شوی . امیر المومنین –ع- می پرسد ؟ یا رسول الله ! کسی که قبر های ما را زیارت کند و آن را آباد کند و با آن قبرها مانوس باشد چه پاداشی دارد ؟ پیامبر –ص- فرمود : ای اباالحسن ! خداوند قبرتو و فرزندانت را قطعه ای از قطعه ها و عرصه های بهشت قرار داده است و دل های برگزیدگان خلقش و بندگانش را مشتاق زیارت شما قرارداده است . آنها ذلت و خواری و اذیت را در راه زیارت شما تحمل می کنند و قبر های شما را برای تقرب به خدا و دوستی رسول خدا –ص- آباد می کنند و پی در پی قبور شما را زیارت می کنند . یا علی –ع- ! فردای قیامت ، شفاعت خاص من شامل اینها است و اینها وارد برحوض می شوند و زیارت کنندگان من خواهند بود . یا علی ! هرکس قبرهای شما را آباد کند و با آنها مانوس باشد مانند کسی است که به حضرت سلیمان –ع- در ساختن بیت المقدس کمک کرده است و هر کس قبور شما را زیارت کند ثوابش معادل حج واجب و هفتاد حج دیگر پس از آن است ووقتی بر می گردد از گناهانش بیرون می رود مانند کسی که از مادر متولد شده است . پس دوستان و دوستدارانت را به نعمت هایی که هیچ چشمی ندیده و هیچ گوشی نشنیده و به ذهن هیچ انسانی خطور نکرده بشارت ده ..........

( بحارالأنوار 97 120 باب 2- ثواب تعمیر قبور النبی و الأئمه )   http://hashemzadeh110.blogfa.com

نویسنده : هاشم زاده
چرا گنبد و حرم ائمه(ع) از طلا ساخته می شود؟ آیا این اسراف و سبب بدبینی نیست؟ 
دوست عزیز دقت و حساسیت شما نسبت به اجرای صحیح آموزه های اسلامی ستودنی و قابل تقدیر است . به پرسشی که مطرح نمودید می توان از دیدگاه های مختلف پاسخ گفت:
1.از نظر عقل :انسانها به هر چه ارزش بیشتری قائل باشند، آن را زیباتر و ... می سازند. و شاید همین علت است که سعی می کنند ،حرمها و زیارتگاه های خود راکه از اهمیت بیشتری برخوردارند، با بیشترین امکانات می سازند و تزیین می کنند.
2. از لحاظ دینی ومذهبی: قرآن مجید به روشنی به ما دستور می‏دهد که به بستگان و خویشاوندان پیامبر گرامی(ص) مهر ورزیم‏: و مسلماً یکی از راه‏های ابراز علاقه به خاندان رسالت، حفظ و بزرگداشت حرم های آنان است. به دلیل همین ابراز احساسات و نشان دادن عشق و علاقه فراوان به اهل بیت(ع)، شیعیان همواره سعی کرده‏اند که ارزنده‏ترین و با ارزش‏ترین فلزات ـ اعم از طلا و نقره و سایر جواهرات ـ را وقف آن قبور مطهر نمایندوبا زیباترین هنرهای معماری و آیینه‏کاری و منبت‏کاری آنها را در حرم‏ها و بناهای متعلّق به آنان، در تزیین گنبد و بارگاه به کار برند . «طلاکاری گنبد و ضریح نیز نشان دهنده عشق به اهل بیت است ، خداوند به پیامبرش می فرماید: (قل لا اسئلکم علیه اجرا الاّ المودّه فی القربی بگو:من چیزی به عنوان مزد رسالت از شما مطالبه نمی کنم ، مگر دوستی با اهل بیت من.در واقع طلا کاری گنبد و ضریح ، نوعی ابراز علاقه و محبّت به اهل بیت پیامبر و تعظیم شعائر و تشکّر از آنهاست . علاوه بر آنکه نوعی زینت وزیبایی است و زیبایی نیز هیچ ایراد و اشکالی ندارد، بلکه امری پسندیده است». (حجت الاسلام محسن قرائتیhttp://www.qaraati.net/library/)
بنابر این از لحاظ دینی نه تنها هیچ مشکل ومنعی ندارد بلکه بر مسلمانان لازم است در تکریم وحراست بیوتی که به پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله منسوب است، بکوشند وآن را یک امر قربی تلقی کنند. 
3. ازلحاظ فقهی:طبق احکام فقهی نیز،بسیاری از مبالغی که صرف ساخت وتوسعه مکانهای متبرکه ومشرفه می شود،از طریق نذورات و موقوفات مردمی است که با عشق و علاقه آن را به زیباسازی و توسعه بارگاه امامان معصوم (ع) اختصاص داده اند و از نظر شرعی تنها می بایست در همین راه استفاده شود . وچه بسا خیرینی که به طور خود جوش در این امر مهم سهیم می شوند.از این رونباید این گونه عشق ورزی وطلاکاری گنبد های حرم های ائمه را اسراف تلفی کرد. 
4.از لحاظ فرهنگی:خردمندان جهان،به بزرگان مذهبی وملی خود ارزش والایی قائلند ودر نگهداری آثارآنان کوشا بوده وآن را تحت عنوان میراث فرهنگی از گزند روزگار حفظ می کنند.این کار حرکت ملتها را در تبیین سیر وترقی وتعالی به روشنی ترسیم می کند.ودر حفظ ایمان وعقیده مردم نسبت به آنها ،تأثیر به سزایی دارد.
روی این اصل مسلمانان نیز در ساخت هرچه پر شکوه تروزیباتر ونگهداری آن کوشش می کنند.
4.از لحاظ علمی: زیباسازی فضا های معنوی از جمله مساجد وحرمها، در ایجاد جذابیت برای زائران , دارای آثار ثمربخش و سازنده ای است . به عبارت دیگر تعظیم جلال و عظمت بزرگان دین از طریق آبادانی و زیباسازی قبور آنان و در کنار آن به وجود آوردن امکانات رفاهی , برای زائران و ارائه خدمات فرهنگی , و... می تواند نقش سازنده ای در گسترش و ترویج فرهنگ و ارزش های اسلامی , اسوه قراردادن ائمه اطهار(ع ), تمسک به سیره آن بزرگواران برای عموم مردم و... داشته باشد. این نتایج مهم و ارزشمندی در حوزه فردی و اجتماعی به دنبال دارد و در نهادینه کردن ارزش های الهی و انسانی موثر است . چنانچه بسیاری از امور عام المنفعه (مانند خیرات , نذورات , اوقاف ,, سرپرستی ایتام , پرداخت وجوهات شرعی , کمک به نیازمندان و...) از تاثیرات و نتایج بسیار ارزنده ساخت و ساز صحن و بارگاه امامان و امامزاده ها می باشد; زیرا شکوه این مکان های مقدس در جذب مردم , برای زیارت و انجام دادن خیرات موثر است و با یادآوری مقام و عظمت والا و سیره و سنت آن بزرگان مردم بسیار زیادی را به سوی خود جلب می کند و در گسترش فرهنگ و ارزش های الهی و سیره و منش فردی و اجتماعی آن بزرگواران در کمک به محرومان موثر است .
البته باید از هرگونه اسراف , ریخت و پاش و انجام دادن اموری که به هیچ وجه زیبنده نظام اسلامی و مکتب اهل بیت (ع ) نیست جلوگیری کرد و برای استفاده بهینه از امکانات موجود, در جهت گسترش فرهنگ صحیح اسلامی و ارائه خدمات گوناگون (مانند ایجاد کتابخانه , زائرسرا, سالن اجتماعات , مراکز درمانی , امکانات آسایش , مراکز فرهنگی , تفریحی ورزشی و... برای عموم افرادی جامعه خصوصا افراد نیازمند و کمک به آنان ) باید برنامه ریزی های مناسب انجام داد. همان طور که شاهد انجام این گونه اقدامات , از سوی برخی مراکز دینی و زیارتی (مانند آستان قدس رضوی در مشهد, آستانه مقدسه حضرت معصومه (س ) در قم و...) می باشیم .

برگرفته از پرسمان 

پرسمان در تاریخ 5 اسفند ماه سال 1389 در ساعت 12:06 ق.ظ به این سوال جواب داده است.
باسازی قبور اهل بیت (ع)
نخست باید دانست که از دیدگاه آیات و روایات اسلامی، زیارتگاه‏ها و محل‏های عبادت، نباید نمادی از تجملات دنیایی و زخارف مادی باشد؛ ولی زیباسازی فضا در حد ایجاد جذابیت برای زائران، دارای آثار ثمربخش و سازنده‏ای است که به بعضی از آنها اشاره می‏شود:
یکم. تعمیر و زیباسازی قبور ائمه اطهار(ع) تعظیم شعائر الهی است و قرآن مجید آن را نشانه تقوای قلوب و تسلّط پرهیزگاری بر دل‏ها می‏داند: « وَ مَنْ یُعَظِّمْ شَعائِرَ اللّهِ فَإِنَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ؛ » حج، آیة ۳۲ مقصود از شعائر در این آیه، نشانه‏های دین الهی است. اولیای خدا ـ به ویژه آنان که در راه گسترش دین جانبازی کرده‏اند ـ از شعائر و نشانه‏های دین او هستند. یکی از راه‏های بزرگداشت آنان ـ علاوه بر حفظ آثار و مکتب آنها ـ حفظ و تعمیر قبور آنان است. معمولاً در میان تمام ملل، شخصیت‏های بزرگ سیاسی و دینی در نقاط حساس به خاک سپرده می‏شوند و از مقبرة آنان به عنوان نشانه مکتب و نماد افتخار، محافظت می‏شود. قرآن مجید به روشنی به ما دستور می‏دهد که به بستگان و خویشاوندان پیامبر گرامی(ص) مهر ورزیم: « قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبى » شوری، آیة ۲۳ و مسلماً یکی از راه‏های ابراز علاقه به خاندان رسالت، حفظ و بزرگداشت مرقدهای آنان است. به دلیل همین ابراز احساسات و نشان دادن عشق و علاقه فراوان به اهل بیت(ع)، شیعیان همواره سعی کرده‏اند که زیباترین هنرهای معماری و آیینه‏کاری و منبت‏کاری را در حرم‏ها و بناهای متعلّق به آنان، به کار برند و ارزنده‏ترین و با ارزش‏ترین فلزات ـ اعم از طلا و نقره و سایر جواهرات ـ را وقف آن قبور مطهر نمایند و در تزیین گنبد و بارگاه آن بزرگان استفاده کنند. این، نشانه تعظیم شعائر و بیانگر شکوه و اجلال آن بزرگواران در نزد مردم است. همچنین دیدن این حرم‏های نورانی، یادآور عظمت معنوی و مقام والای صاحب آن بارگاه است.
دوم. بزرگداشت مقام بزرگان دین ـ از طریق آبادانی و زیباسازی قبور آنان و به وجود آوردن امکانات رفاهی برای زائران و ارائه خدمات فرهنگی و مادی و … ـ می‏تواند نقش ارزنده‏ای در گسترش و ترویج فرهنگ و ارزش‏های اسلامی و اسوه قراردادن ائمه اطهار(ع) و تمسّک به سیرة آن بزرگواران برای عموم مردم داشته باشد. این خود، نتایج مهم و ارزشمندی در حوزه فردی و اجتماعی به دنبال دارد و در نهادینه کردن ارزش‏های الهی و انسانی مؤثر است. بسیاری از امور عام‏المنفعه (مانند خیرات، نذورات، اوقاف، مدرسه‏سازی، سرپرستی ایتام، پرداخت وجوهات شرعی، کمک به نیازمندان و…) از تأثیرات و نتایج بسیار ارزندة ساخت و ساز صحن و بارگاه امامان و امامزاده‏ها است؛ زیرا شکوه این مکان‏های مقدس، در جذب مردم برای زیارت و انجام دادن خیرات مؤثر است. به عبارت دیگر، صرف هزینه‏های مالی به وسیلة افراد نیکوکار، برای زیباسازی و تجلیل بارگاه بزرگان دین، سبب یادآوری مقام و عظمت والای آن بزرگان وتعظیم شعائر الهی است و مردم بسیار زیادی را به سوی خود جلب می‏کند و در گسترش فرهنگ و ارزش‏های الهی و سیره و منش فردی و اجتماعی آن بزرگواران مؤثر است.
سوم. اگر بین سایر بودجه‏های کلان فرهنگی کشور و نتایج حاصلة آن، با هزینه‏های صرف شده در این گونه اقدامات مقایسه ای کنیم و نتایج آن دو را بسنجیم، اهمیت این قبیل اقدامات برای ما روشن می‏شود و در بسط و گسترش آن کوشش می‏کنیم.
چهارم. البته باید از هرگونه اسراف و ریخت و پاش و انجام دادن اموری که به هیچ وجه زیبنده نظام اسلامی و مکتب اهل بیت(ع) نیست، جلوگیری کرد و برای استفاده بهینه از امکانات موجود، برنامه‏ریزی نمود و در جهت گسترش فرهنگ صحیح اسلامی و ارائه خدمات گوناگون از آن،بهره برد؛ خدماتی مانند ایجاد کتابخانه، زائرسرا، سالن اجتماعات، مراکز درمانی، امکانات آسایش، مراکز فرهنگی و تفریحی و ورزشی برای عموم افراد جامعه و… همان‏طور که شاهد انجام گرفتن این‏گونه اقدامات از سوی برخی مراکز دینی و زیارتی (مانند آستان قدس رضوی در مشهد و آستان مقدس حضرت معصومه(س) در قم و…) هستیم.